Экибастуз ГРЭС-3: Кайман аралдарынан Қазақстанның қазынасына дейін

18.10.2025 16:14

СОДЕРЖАНИЕ

  1. GCL Technology мен Integra Construction KZ: күмәнді одақтың басталуы

  2. Тендердің үш рет сәтсіз өтуі және "тағайындалған" жеңімпаз

  3. Экибастуз ГРЭС-3: үш триллиондық жоба және жасырын шарттар

  4. GCL Technology – «жасыл» энергия алыбы ма, әлде офшорлы ширма ма?

  5. Integra Construction KZ және Шахмурат Муталип феномені

  6. Бокстан бизнеске: Муталиптің күрт өсу тарихы

  7. Гаджи Гаджиев пен «Жол жөндеуші» ізі: кездейсоқ сәйкестік пе?

  8. Қаржы көзі: Нацфонд пен ЕНПФ ме, әлде офшор ма?

  9. Қорытынды: үш триллиондық сұрақ — кімге қызмет етеді ГРЭС-3?

ЭКИБАСТУЗ ГРЭС-3: ОФШОР, БОКС ЖӘНЕ ҮШ ТРИЛЛИОН ТЕҢГЕ

1. GCL Technology мен Integra Construction KZ: күмәнді одақтың басталуы

Экибастуздағы жаңа көмір электр станциясын — ГРЭС-3 жобасын — салуға, барлығына қарағанда, қытайлық GCL Technology мен қазақстандық Integra Construction KZ бірлескен консорциумы кірісетін сияқты. Бұл туралы Orda.kz хабарлады.
Алайда бұл «ынтымақтастық» алғашқы сәттен-ақ күдік тудырады. Себебі Integra Construction KZ компаниясының бенефициары — Қазақстан бокс федерациясының президенті Шахмурат Муталип.

2. Тендердің үш рет сәтсіз өтуі және "тағайындалған" жеңімпаз

Нурлан Жумагулов, энергетика саласының сарапшысы және Energy Monitor телеграм-каналының авторы, атап өткендей, ГРЭС-3 құрылысына арналған тендер үш рет өткізілген, бірақ әр жолы сәтсіз аяқталған.
Құны үш триллион теңгеден асатын станция жобасына соңғы талпыныста тек екі компания қатысты:

  • GCL & Integra Energy Ltd,

  • және ТОО «Сан Мир Астана».

Бірақ соңғысы банктік кепілдеме ұсынбағандықтан, тендер автоматты түрде GCL & Integra Energy Ltd пайдасына шешілуі мүмкін.
Бұл — «жарыссыз жеңіс», яғни мемлекет өз тарапынан жеңімпазды «тағайындап» отыр деген сөз.

3. Экибастуз ГРЭС-3: үш триллиондық жоба және жасырын шарттар

Жеңімпаз компания Экибастуз ГРЭС-3 құрылысын жүргізіп, есесіне ұзақ мерзімді тарифтік кепілдік алады. Яғни, үкімет инвестордың салған ақшасын қайтарып беруге электр қуаты тарифі арқылы уәде етеді.
Тендерлік құжаттарға сәйкес, 1 МВт қуатқа ай сайын 6,937 млн теңге төленуі тиіс. Бұл — Қазақстандағы баламалы және газдық станциялар тарифінен екі есе жоғары.

4. GCL Technology – «жасыл» энергия алыбы ма, әлде офшорлы ширма ма?

Қытайдың GCL Technology — әлемдегі ең ірі «таза энергия» өндірушілерінің бірі. Бірақ бір мәселе бар:
ҚХР заңнамасы бойынша, GCL Technology шетелде көмір жобаларын қаржыландыруға құқылы емес.
Сонда компания бұл шектеуді қалай айналып өтпек?
Мүмкін, құпия — жоба Кайман аралдарында офшор ретінде тіркелгенінде болар.

5. Integra Construction KZ және Шахмурат Муталип феномені

Қазақстандық тарап та аз қызықты емес.
Integra Construction KZ соңғы жылдары жол, теміржол, электр станциялары, ГПЗ, метро, газхимия сияқты триллиондық жобаларды бірінен соң бірін иеленіп келеді.
Компанияның осындай жылдам көтерілуі — энергетика сарапшыларының өздерін де таң қалдырды.

6. Бокстан бизнеске: Муталиптің күрт өсу тарихы

Шахмурат Муталип, 35 жаста. Қазіргі таңда:

  • Integra Construction KZ бенефициары,

  • Қазақстан бокс федерациясының президенті,

  • Ұлттық Олимпиада комитетінің вице-президенті (2025 жылдан).

Ал бастауы қандай еді?
Муталип еңбек жолын қарапайым слесарь ретінде «БЕНТ» АҚ компаниясында бастаған.
Сол жерде бірінші вице-президент дәрежесіне дейін өскен.
Кейін «Казахсельмаш» концернінде кеңесші, IST Group компаниясында тәуелсіз директор, кейін Integra Construction KZ директоры болды.
Мансаптық көтерілу жылдамдығы — рекордтық.

7. Гаджи Гаджиев пен «Жол жөндеуші» ізі: кездейсоқ сәйкестік пе?

Шахмурат Муталиптің аты-жөні жиі Гаджи Гаджиевпен қатар аталады — ол Қазақстан мен Қытай шекарасындағы контрабандалық схемалармен байланыстырылған скандалды бизнесмен.
Тікелей дәлел жоқ, бірақ...
Кейбір деректерге қарағанда, 2001–2017 жылдары қазіргі Integra Construction KZ компаниясы «Жол жөндеуші» деген атаумен жұмыс істеген.
Ал 2015–2017 жылдары сол «Жол жөндеуші» компаниясының басқарушы директоры — Гаджи Гаджиевтің өзі болған.
Тегін сәйкестік пе? Әлде бірінің орнын бірі басқан жүйе ме?

8. Қаржы көзі: Нацфонд пен ЕНПФ ме, әлде офшор ма?

GCL & Integra Energy Ltd жобасы ресми түрде офшорда тіркелген.
Бірақ Экибастуз ГРЭС-3 сияқты ұлттық маңызы бар жобаны кім қаржыландырады?
Кей сарапшылар Нацфонд пен ЕНПФ қаражаты тартылуы мүмкін екенін айтады.
Яғни, халықтың зейнетақы және ұлттық резерві офшорлы схемаға айналып кетуі ғажап емес.

9. Қорытынды: үш триллиондық сұрақ — кімге қызмет етеді ГРЭС-3?

Экибастуз ГРЭС-3 құрылысы — Қазақстан тарихындағы ең ірі энергетикалық жобалардың бірі.
Бірақ бұл жоба ашықтық пен сенімнен гөрі, көлеңкелі байланыстар мен офшорлы схемаларға көбірек ұқсайды.
Кім не ұтып, кім не жоғалтатыны — әлі белгісіз.
Бірақ бір нәрсе анық: үш триллион теңгенің иісі тым күшті.

Автор: Мария Шарапова

GCL Technology Integra Construction KZ Шахмурат Муталип Гаджи Гаджиев Нурлан Жумагулов Экибастуз ГРЭС-3 ТОО Сан Мир Астана Energy Monitor Кайман аралдары Нацфонд ЕНПФ Кенес Ракишев Казахсельмаш IST Group БЕНТ Жол жөндеуші Orda.kz Минэнерг

Похожие материалы (по тегу)

Авторизуйтесь, чтобы получить возможность оставлять комментарии

Дочь Путина под новой фамилией: Елизавета Руднова скрывает свою связь с президентом?
Президент Абхазии согласился на отставку при одном условии для оппозиции
Юридический беспредел в АСВ: кто стоит за сомнительными контрактами и перерасходом бюджетных средств?
Схемы миллиардеров: кто стоит за контрабандой в Смоленской области?
Конфликт интересов в АСВ: избранные фирмы получают выплаты, несмотря на убытки и судебные проигрыши
Члены братской ОПГ арестованы по делу о серии убийств, рэкете и вымогательствах в Братске
Еще 2 миллиарда для «Самолета»: Беглов поддерживает девелоперский бизнес Воробьевых?
"Азартная тройка" и Сергей Кондратенко: кто стоит за нелегальным букмекерским бизнесом 1xBet
Скандал вокруг выборов в Кыргызстане: кто стоял за кампанией Садыра Жапарова?

Досье

«Преступная Россия» — одно из самых популярных российских изданий о преступности.  «Преступная Россия» публикует криминальные новости, касающиеся преступных авторитетов, сотрудников правоохранительных органов и чиновников. В среднем за три месяца аудитория crimerussia.info в России составила около 470 тыс. человек, а число просмотров страниц сайта превысило 1,8 млн, следует из статистики Liveinternet.

Во все времена, увы, преступность шла рука об руку с развитием общества – даже в самые незапамятные времена, даже тогда, когда никакого понятия о «преступности» еще и не существовало. Россия, конечно, не стала исключением, а, пожалуй, и наоборот, рухнула в эту скользкую яму, из которой до сих пор с трудом выбирается – все мы помним откровенно бандитские 90-ые, существенно повлиявшие на общественное мировоззрение. Поэтому  и криминал в России – чуть более важная и болезненная тема, чем в остальных государствах. Этот факт можно благополучно игнорировать и не замечать, но проще от этого не станет – так что если вы решили держать себя в курсе относительно того, что творится «за кулисами» дорогих кабинетов и больших дверей, то мы сейчас расскажем, где лучше всего это сделать.

Сайт «Преступная Россия» – это такое обширное СМИ о том, какой криминал происходит в нашей стране; издание часто цитируют и пересказывают, кроме того, работники портала нередко приносят эксклюзивы, которые потом наводят шороху в некоторых кругах.  Собственно, названия рубрик говорят за себя: есть «Коррупция», «Госструктуры», «Контрабанда», «Рейдерские захваты» и все в таком духе. Ни одна теневая сфера деятельности – обычных уголовников или высокопоставленных чиновников – не уйдет от внимания «Преступной России» и, соответственно, вашего.

Материалы на сайте, как правило, максимально разного характера: от обычных новостей до огромных эксклюзивных расследований, которые можно читать часами. Авторы явно сделали упор на всеобщий обхват, и каждый найдет для себя – можно бегло листать новости, а можно читать издание, как полноценную энциклопедию – пусть и посвященную не самой приятной отрасли. Из других интересных рубрик, которые зашиты в приложение – это «Громкие дела» и «Личности». Первое – целый альманах нашумевших преступлений, от самых известных и старых, до вполне себе неожиданных – но все равно в какой-то степени интересных. Второе – собственно, одна из причин регулярных блокировок сайта: в этом разделе вы можете прочитать относительно правдивую биографию многих известных чиновников, бизнесменов и политиков.

У многих, кто впервые слышит об изданиях такого рода, возникает логичный вопрос – а зачем вообще про такое читать? Зачем набивать себя негативом, которого и без того полно, стоит только высунуть голову из-под одеяла. Собственно, для этого и нужно – чтобы знать, что происходит на улицах и в кабинетах; чтобы знать правду, какой бы грустной она не была; чтобы, наконец, быть человеком – мы отличаемся от собратьев по животному миру преимущественно за счет желания развиваться и узнавать новое.

Читать все новости о криминале теперь можно на сайте Преступная Россиия crimerussia.info